Czy można położyć membranę na deski? Zasady montażu

Tak, membranę wstępnego krycia można położyć bezpośrednio na pełnym deskowaniu dachu. Musi to być membrana wysokoparoprzepuszczalna o większej wytrzymałości mechanicznej niż produkty rozpinane na samych krokwiach, a nad nią trzeba zostawić szczelinę wentylacyjną pod kontrłatami. Deski powinny być suche, bez drzazg i z zachowanymi szczelinami między sobą. Takie rozwiązanie stosuje się m.in. po zdjęciu tymczasowej papy z deskowania i pod pokrycia układane na łatach, np. dachówkę lub blachodachówkę.

• Czy membrana dachowa układa się na deski, czy pod deski?
• Jaka membrana na dach deskowany?
• Jakie deski nadają się pod membranę?
• Gdzie zostawić szczelinę wentylacyjną przy membranie na deskach?
• Jak układać membranę na deskowaniu?
• Jak długo membrana może leżeć na deskach bez pokrycia?
• Czym pokryć dach z desek: papą czy membraną?
• Najczęstsze błędy przy układaniu membrany na deskach
• Lista kontrolna przed położeniem membrany na deski

Czy membrana dachowa układa się na deski, czy pod deski?

Membranę dachową układa się na deski, czyli od zewnątrz, między deskowaniem a kontrłatami. Tylko tam pełni rolę warstwy wstępnego krycia, która zatrzymuje wodę przedostającą się pod pokrycie i chroni ocieplenie.

Pomysł położenia membrany pod deskami pojawia się zwykle przy remoncie poddasza, gdy na dachu leży już blacha na deskowaniu bez papy. W wątku o membranie pod deskowaniem na Forum Budowlanym dekarz pisze, że membrany na deski jak najbardziej można stosować, jeśli są bardziej wytrzymałe na obciążenia mechaniczne. Za pewne rozwiązanie uznaje zdjęcie pokrycia, ułożenie na deskach papy lub membrany i ponowny montaż pokrycia. Inny doświadczony uczestnik dyskusji zwraca uwagę, że membrana zamontowana od środka nie zabezpieczy ocieplenia: przy przecieku woda i tak pojawi się na ściance kolankowej.

W tym samym wątku przytoczono instrukcję jednego z producentów, która opisuje tzw. metodę odwróconą. Membranę rozpina się od strony poddasza między krokwiami, z lekkim zwisem, mocuje drewnianymi listwami, zaczyna od kalenicy, stosuje zakład min. 15 cm i zostawia szczelinę wentylacyjną 4 cm. To wariant awaryjny na sytuację, gdy nie da się zdjąć pokrycia, i w dyskusji spotkał się z ostrą krytyką. Jeśli dach przecieka, przyczynę usuwa się od zewnątrz.

Jaka membrana na dach deskowany?

Na deskowanie wybiera się membranę wysokoparoprzepuszczalną o podwyższonej gramaturze i wytrzymałości, przeznaczoną przez producenta do układania na pełnym podłożu. Deski mają drzazgi i pracują, więc słaba membrana łatwo się na nich uszkadza.

Poradnik Roof Challenge o membranie na pełne deskowanie zaleca produkty z wyższą gramaturą i lepszą jakością włókniny oraz sprawdzenie odporności na UV i wytrzymałości na rozdzieranie. Jeśli producent wskazuje, że membrana jest zaprojektowana do dachów z pełnym deskowaniem, według tego poradnika to najprawdopodobniej najlepszy wybór.

Konkretne progi podają wytyczne DACHOWA dotyczące membran na deskowaniu: na połaciach o niskim nachyleniu (10-20°) zalecane są tylko mocne membrany o gramaturze powyżej 130 g/m². Pod łupek i materiały łupkopodobne membrana musi być gruba i odporna na nacisk.

Poradnik membrana dachowa na deskowanie w serwisie d-deskownia podaje jako minimum na deskowanie 120 g/m², optymalnie 150-200 g/m², oraz wytrzymałość na rozciąganie co najmniej 200/150 N/50 mm (wzdłuż i w poprzek). Membrana wysokoparoprzepuszczalna ma według tego źródła współczynnik Sd poniżej 0,2 m, a im niższe Sd, tym łatwiej para wodna przechodzi przez membranę. Ten sam poradnik wskazuje normę PN-EN 13859-1 jako rozróżniającą obie klasy membran i radzi sprawdzać klasę wodoszczelności W1 (badaną według PN-EN 1928).

Dane w tabeli pochodzą z poradnika d-deskownia. Parametry konkretnego wyrobu zawsze sprawdzaj w jego karcie technicznej.

Czy na deski można położyć folię niskoparoprzepuszczalną lub paroizolacyjną?

Folię niskoparoprzepuszczalną można położyć na deskowanie tylko ze szczeliną wentylacyjną 3-4 cm pod spodem, a w ogrzewanym domu nie kładzie się jej bezpośrednio na wełnie mineralnej. Folia o funkcji paroizolacji nie nadaje się na zewnętrzną stronę desek.

Warstwa, która nie przepuszcza pary, zachowuje się na deskowaniu jak papa: zatrzymuje wilgoć gromadzącą się pod dachem, co sprzyja grzybom i pleśni, i wymaga dodatkowych szczelin wentylacyjnych. Według d-deskownia folia niskoparoprzepuszczalna ma sens głównie w obiektach nieogrzewanych, gdzie nie ma kuchni, łazienek i pralni wytwarzających parę. Jeśli adaptujesz taki strych, przyda się też tekst jakie deski na podłogę strychu.

Jakie deski nadają się pod membranę?

Pod membranę nadają się deski suche, o wilgotności do 20%, bez drzazg i z zachowanymi szczelinami. Jeśli deski stykają się z ociepleniem, ich szerokość nie powinna przekraczać 11 cm.

Według wytycznych DACHOWA szczelin między deskami nie wolno zmniejszać, a przy szerszych deskach poszerza się je nacięciami lub wierceniem otworów. Szczeliny sprawiają, że pełne deskowanie jest w pewnym stopniu paroprzepuszczalne, na co zwraca uwagę Roof Challenge.

Poradnik Pruszyński o deskowaniu dachu podaje, że deski na deskowanie (zwykle impregnowana sosna lub świerk) nie powinny mieć wilgotności powyżej 20%. Opisuje też typowe deskowanie pod papę: deski o szerokości 12-15 cm i grubości 2,5 cm, przybijane prostopadle do krokwi na styk lub z odstępem ok. 2-5 cm. Gdy na takim deskowaniu ma leżeć membrana, a pod spodem wełna dotykająca desek, szerokość 12-15 cm przekracza limit 11 cm z wytycznych DACHOWA. Trzeba wtedy poszerzyć szczeliny albo zostawić wentylowaną przestrzeń nad ociepleniem. Przy nowym deskowaniu łatwiej od razu zamówić węższy materiał, np. deski na wymiar z tartaku.

Przed rozwinięciem membrany dekarze radzą wymieść z deskowania trociny i w miarę możliwości usunąć zadry powstałe przy cięciu.

Czy wełna może dotykać desek?

Wełna może dotykać desek, jeśli deskowanie jest z wąskich desek (do 11 cm) z zachowanymi szczelinami, a na nim leży membrana wysokoparoprzepuszczalna. Taki układ wynika z wytycznych DACHOWA. Przy poszyciu z płyt OSB lub sklejki potrzebna jest szczelina wentylacyjna pod poszyciem.

Płyty OSB i sklejka według DACHOWA pełnią funkcję paroizolacji, dlatego pod nimi wykonuje się szczelinę wentylacyjną z wlotami w okapie i wylotami pod kalenicą. Roof Challenge podkreśla, że poszycie z OSB lub MFP to nie jest pełne deskowanie: ma niewiele szczelin i trudniej przepuszcza parę. Źródła różnią się w szczegółach: Roof Challenge przy pełnym deskowaniu zaleca dwie przestrzenie wentylacyjne (między termoizolacją a poszyciem oraz między membraną a pokryciem), a Pruszyński dwóch szczelin wymaga przy deskowaniu krytym papą. Rozstrzyga instrukcja producenta wybranej membrany i projekt dachu.

Gdzie zostawić szczelinę wentylacyjną przy membranie na deskach?

Szczelina wentylacyjna musi być nad membraną, między nią a pokryciem, z prawidłowym wlotem i wylotem powietrza. Membrana wysokoparoprzepuszczalna leży bezpośrednio na deskowaniu, a wentylowana przestrzeń powstaje nad nią dzięki kontrłatom.

Według DACHOWA wentylacja chroni membranę i termoizolację przed zawilgoceniem, a kontrłaty dociskają membranę i zapewniają jej stabilność. Bez drożnego wlotu i wylotu sama szczelina nie spełni swojej roli. Więcej tekstów o wentylacji i ociepleniu dachu z deskowaniem znajdziesz w dziale deska i deskowanie dachu.

Jak układać membranę na deskowaniu?

Membranę rozwija się na czystym, suchym deskowaniu bez przeciągania po deskach, z zakładami dobranymi do nachylenia dachu, mocuje w strefie zakładu i dociska kontrłatami. Zasady poniżej opierają się na wytycznych DACHOWA i Roof Challenge.

1. Sprawdź nachylenie połaci i dobierz minimalną szerokość zakładu z tabeli producenta membrany.
2. Rozwiń pasmo ostrożnie. Nie przeciągaj membrany po deskowaniu, niezależnie od jej grubości. Jeśli trzeba przesunąć pasmo, unieś je i połóż na nowo.
3. Ułóż membranę płasko, bez fałd, które mogą zatrzymywać wodę. Jeśli powstanie zmarszczka lub kieszeń, lepiej ją przymocować i zakleić niż przesuwać membranę po deskach.
4. Mocuj pasma w strefie zakładów (przy słabym wietrze to wystarcza), tak aby kolejne pasmo przykryło spinki.
5. Zszywki i papiaki umieszczaj tam, gdzie zakryją je kontrłaty. Roof Challenge zaleca też specjalistyczne taśmy uszczelniające pod kontrłaty, w miejscach przebicia membrany.
6. Przybij kontrłaty, które docisną membranę i utworzą szczelinę wentylacyjną nad nią.
7. Nie obciążaj lżejszych membran, przeznaczonych pod pokrycia na łatach, ciężkimi dachówkami składowanymi na dachu przed ich właściwym montażem.

Jaki zakład membrany na deskowaniu?

Szerokość zakładu zależy od nachylenia połaci: im bardziej płaski dach, tym szerszy zakład. Dla membran serii DACHOWA na deskowaniu producent podaje następujące minimalne wartości:

Tabela dotyczy konkretnej serii produktów. Inni producenci publikują własne wartości i to one obowiązują dla ich membran.

Od jakiego kąta nachylenia można położyć membranę na deski?

Wytyczne DACHOWA dopuszczają membrany na deskowaniu od nachylenia 15°, a przy spadkach 10-20° zalecają tylko mocne membrany powyżej 130 g/m². Pruszyński dla membran montowanych na krokwiach podaje kąt większy niż 20°, bo na bardziej płaskich dachach woda może zalegać na membranie, a jako typowy zakres dla membran wskazuje 25-50°. Przy niższych kątach ten sam poradnik zaleca rozważyć deskowanie jako dodatkową ochronę przed zaciekaniem wody.

Jak długo membrana może leżeć na deskach bez pokrycia?

Membrana może leżeć odsłonięta tylko tak długo, jak pozwala jej odporność na UV podana w karcie technicznej. Po przekroczeniu tego czasu włóknina może się kruszyć i tracić wodoszczelność.

Poradnik d-deskownia jako bezpieczne minimum podaje 8 tygodni, za optymalne uznaje 3-4 miesiące, a najlepsze produkty według niego wytrzymują 6 miesięcy. To wartości orientacyjne: liczy się deklaracja producenta konkretnej membrany. Jeśli membrana ma czekać na łaty i pokrycie, dociśnij ją przynajmniej łatami, żeby wiatr nie poderwał pasm. Inaczej jest z deskowaniem krytym papą, które według Pruszyński może przez kilka miesięcy stanowić tymczasowe pokrycie dachu.

Czym pokryć dach z desek: papą czy membraną?

Deskowanie kryje się papą albo membraną wysokoparoprzepuszczalną. Papa jest tradycyjnym uzbrojeniem deskowania i towarzyszy pokryciom wymagającym pełnego podłoża, np. gontowi bitumicznemu, a membrana sprawdza się pod pokrycia na łatach i kontrłatach.

Według Pruszyński deskowanie jest konieczne przy gontach bitumicznych; deski muszą być wtedy maksymalnie równe i gładkie, a dobrze sprawdza się drewno na pióro i wpust. Przy blachodachówce czy dachówkach można zastosować inne rozwiązania, w tym membranę.

Samo deskowanie, według Pruszyński, poprawia stabilność więźby i izolację akustyczną, ale zwiększa ciężar dachu, jest pracochłonne i podnosi koszt budowy. Poradnik zaleca je przy silnych wiatrach i częstych opadach, przy niższych kątach nachylenia i przy renowacji osłabionej konstrukcji. Membrana bez pełnego deskowania gorzej wycisza dach i nie zawsze nadaje się pod ciężkie pokrycia, np. dachówkę ceramiczną. Roof Challenge dodaje, że w niektórych sytuacjach papa może być lepszym wyborem, a decyzja zależy od klimatu, rodzaju dachu i oczekiwań inwestora.

Najczęstsze błędy przy układaniu membrany na deskach

Najwięcej problemów powodują zbyt słaba membrana, brak wentylacji nad nią i uszkodzenia przy montażu. Typowe błędy to:

• montaż membrany od środka, pod deskami, zamiast na deskowaniu,
• membrana o zbyt niskiej gramaturze lub nieprzeznaczona przez producenta na pełne podłoże,
• przeciąganie pasm po deskach zamiast ich podnoszenia,
• brak szczeliny wentylacyjnej nad membraną albo zablokowany wlot lub wylot powietrza,
• szerokie deski ułożone na styk nad wełną, bez poszerzenia szczelin,
• traktowanie płyt OSB jak deskowania i pominięcie szczeliny wentylacyjnej pod nimi,
• folia niskoparoprzepuszczalna położona na wełnie w ogrzewanym domu,
• zszywki wbite poza miejscami, które zakryją kontrłaty,
• zbyt wąskie zakłady na płaskich połaciach,
• mokre deskowanie i membrana pozostawiona na słońcu dłużej, niż dopuszcza producent.

Lista kontrolna przed położeniem membrany na deski

• Membrana wysokoparoprzepuszczalna, dopuszczona przez producenta na pełne deskowanie, o odpowiedniej gramaturze do nachylenia i pokrycia.
• Deski suche (do 20% wilgotności), oczyszczone z trocin, bez wystających drzazg i gwoździ.
• Szczeliny między deskami zachowane; przy kontakcie z wełną deski do 11 cm albo poszerzone szczeliny.
• Zaplanowana szczelina wentylacyjna nad membraną z wlotem i wylotem powietrza.
• Szerokość zakładów sprawdzona w tabeli producenta dla danego nachylenia.
• Taśmy i sposób mocowania zgodne z instrukcją systemu, kontrłaty przygotowane do montażu.
• Znany termin, w jakim zostanie ułożone pokrycie, i odporność membrany na UV.

Jeśli masz wątpliwości co do układu warstw, zwłaszcza przy remoncie dachu z istniejącym pokryciem, skonsultuj rozwiązanie z dekarzem, który uwzględni wentylację dachu i rodzaj pokrycia.