Deska do krojenia drewniana 2025: Wybór i pielęgnacja

Zapewne każdy z nas kiedyś stał przed dylematem: jaka deska do krojenia będzie najlepsza? Odpowiedź jest prosta – deska do krojenia drewniana. Jest to wybór klasyczny, gwarantujący trwałość, bezpieczeństwo i higienę, a przede wszystkim naturalność, co w dzisiejszych czasach jest na wagę złota w kuchni, a nie jest tak łatwe w dzisiejszym świecie kuchennym.

• Zalety i wady desek drewnianych – czy warto kupić?
• Jakie drewno na deskę do krojenia? Gatunki i ich właściwości
• Pielęgnacja deski drewnianej: jak przedłużyć jej żywotność?
• Porównanie desek drewnianych z innymi materiałami
• Q&A

Kiedy mówimy o deskach do krojenia, drewno natychmiast przychodzi na myśl. Przez lata zdobywało zaufanie konsumentów, stając się niekwestionowanym liderem w kuchni. To swoista metafora niezawodności i powrotu do korzeni, bo przecież od wieków nasze babcie i dziadkowie kroili na drewnie, a co najważniejsze - z pełnym sukcesem!

Analizując częstotliwość występowania kluczowych cech w dostępnych danych, widać wyraźnie, że drewniane deski do krojenia dominują pod względem użyteczności. To pokazuje, jak ważne jest ich miejsce w każdej kuchni, a ich trwałość stanowi niezaprzeczalny atut, o czym warto pamiętać, bo nie każda deska ma takie atuty.

Zalety i wady desek drewnianych – czy warto kupić?

Decyzja o zakupie nowej deski do krojenia może wydawać się błaha, ale w rzeczywistości wpływa na komfort i higienę w kuchni. Zastanawiając się nad wyborem, wielu kucharzy i domowych amatorów stawia na deski drewniane do krojenia. Czy jest to zawsze najlepsza opcja? Przyjrzyjmy się temu bliżej, z przymrużeniem oka i solidną dozą rzetelnych danych, by ułatwić podjęcie decyzji.

Zobacz także: Jaka deska do krojenia jest zdrowa?

Zacznijmy od zalet, które sprawiają, że drewno ma tak silną pozycję na kuchennych blatach. Pierwszą i najważniejszą jest bez wątpienia trwałość. Odpowiednio pielęgnowana deska drewniana może służyć przez lata, a nawet dziesięciolecia, niczym dobra, stara szafa prababci. Jest to inwestycja, która, choć początkowo może wydawać się kosztowna, w dłuższej perspektywie okazuje się niezwykle opłacalna. Materiał ten jest niezwykle odporny na uderzenia i zarysowania, co sprawia, że noże, zamiast niszczyć powierzchnię, delikatnie w nią wnikają, zachowując swoją ostrość, co jest plusem dla profesjonalnych kucharzy.

Drewno posiada naturalne właściwości antybakteryjne. Dzięki obecności tanin, które występują naturalnie w wielu gatunkach drewna, bakterie trudniej się na nich rozwijają, niż na plastikowych odpowiednikach. Oczywiście, nie oznacza to, że możemy zaniedbać higienę – regularne czyszczenie i konserwacja są absolutnie kluczowe, ale jest to naturalna bariera, a tak zwana "pułapka na bakterie" zamyka się wraz z wchłanianiem wody przez drewno, co zaskakująco efektywnie eliminuje mikroby, które tam się dostały. To jest jeden z tych naukowych faktów, które po prostu uwielbiamy!

Aspekt estetyczny jest kolejnym powodem, dla którego drewniana deska do krojenia skradła serca wielu. Ciepły kolor, unikalne usłojenie i przyjemna w dotyku powierzchnia sprawiają, że deska staje się nie tylko narzędziem, ale także elementem dekoracyjnym kuchni. Pomyślmy tylko o tych sesjach zdjęciowych na Instagramie – idealna deska drewniana to gwarancja "lajków". Nie da się ukryć, że plastikowa czy szklana deska rzadko wzbudza takie zachwyty.

Zobacz także: Deska do krojenia: bukowa czy dębowa? Porównanie

Niemniej jednak, jak każda perła ma swoje skazy, tak i deski drewniane nie są pozbawione wad. Największym minusem jest ich wrażliwość na wodę i wilgoć. Pozostawienie deski mokrej na dłuższy czas może prowadzić do jej pękania, wyginania się, a nawet rozwoju pleśni. To jak z ludzkim zdrowiem – potrzebna jest regularna profilaktyka. Inwestycja w olej do drewna to zatem nie tylko koszt, ale przede wszystkim konieczność, która zapewni desce długie i szczęśliwe życie.

Konserwacja desek drewnianych jest również bardziej wymagająca niż w przypadku desek z tworzyw sztucznych czy szkła. Drewno wymaga regularnego olejowania, by zachować swoje właściwości, a także należy unikać mycia w zmywarce, co dla wielu osób może być sporym utrudnieniem w dzisiejszym, szybkim trybie życia. Można by rzec, że deska drewniana to nie "jednorazówka", ale prawdziwa relacja, która wymaga zaangażowania.

Ceny desek drewnianych są zróżnicowane i zależą od rodzaju drewna, rozmiaru oraz wykonania. Na przykład, prosta deska z buku o wymiarach 30x20 cm może kosztować około 23,90 zł, podczas gdy solidniejsza dębowa deska o wymiarach 40x30 cm to już wydatek rzędu 155,00 zł. A te z egzotycznego drewna wenge lub akacji mogą osiągać nawet ceny 279,00 zł. To pokazuje, że rynek jest szeroki i każdy znajdzie coś dla siebie, niezależnie od grubości portfela.

Zobacz także: Deska z plastra drewna 2025: DIY krok po kroku

Mimo wad, które wymagają pewnej troski i zaangażowania, deski kuchenne z drewna to wybór, który z nawiązką wynagradza trud. Trwałość, naturalne właściwości antybakteryjne, piękny wygląd i ekologiczny charakter to argumenty, które przemawiają za ich zakupem. To jak inwestycja w dobre wino – im starsze, tym lepsze. A skoro o ekologii mowa, to drewno jest surowcem odnawialnym, co jest ogromnym plusem w dzisiejszych czasach.

Jakie drewno na deskę do krojenia? Gatunki i ich właściwości

Wybór odpowiedniego gatunku drewna na deskę do krojenia to nie lada wyzwanie, podobne do wyboru najlepszego wina do kolacji – każdy gatunek ma swój charakter i właściwości, które przekładają się na trwałość, funkcjonalność i wygląd deski. Należy pamięć, że każda deska ma swoje zalety i wady. Prawdziwa perełka kuchni, a nie tylko zwykły kawałek drewna. Przyjrzyjmy się bliżej, które gatunki zasługują na miano króla kuchennego blatu.

Zobacz także: Smród nowej deski do krojenia? Rozwiązania 2025!

Najpopularniejszym wyborem, ze względu na swoją dostępność, twardość i stosunkowo niską cenę, jest buk. To drzewo charakteryzuje się jednolitą strukturą i jasną barwą, co sprawia, że jest eleganckim dodatkiem do każdej kuchni. Twardość buku to około 3.8 w skali Brinella, co czyni go odpornym na nacięcia, ale jednocześnie nie tępi ostrzy noży. Jednak buk jest podatny na wchłanianie wilgoci, co wymaga od nas rzetelnej pielęgnacji, by nie dopuścić do pękania czy wyginania się deski.

Innym godnym uwagi gatunkiem jest dąb, prawdziwy symbol siły i trwałości. Dąb, z twardością około 3.7 w skali Brinella, jest bardzo odporny na uszkodzenia mechaniczne. Jego porowata struktura może być wyzwaniem, jeśli chodzi o utrzymanie higieny, ale odpowiednie zaimpregnowanie i regularne olejowanie rozwiąże ten problem. Dębowe deski mają też piękne, wyraziste usłojenie, które dodaje im rustykalnego uroku. To jak posiadanie małego dzieła sztuki w kuchni.

Dla tych, którzy cenią sobie elegancję i egzotykę, idealnym wyborem będzie drewno akacjowe. Akacja to jedno z najtwardszych dostępnych na rynku drewien, z twardością sięgającą nawet 5.4 w skali Brinella. Charakteryzuje się wyjątkową odpornością na wilgoć, co sprawia, że deski akacjowe są niezwykle trwałe i długowieczne. Jej naturalny, złocistobrązowy kolor z ciemniejszymi żyłkami to po prostu miód na oczy. Jest jednak zazwyczaj droższa niż buk czy dąb, ale inwestycja warta każdego grosza.

Zobacz także: Olejowanie deski: rzepakowy ratunek na lata (2025)

Klon, z twardością około 4.0 w skali Brinella, jest doskonałym wyborem ze względu na swoją twardość i zwartą strukturę, która minimalizuje wnikanie wilgoci i bakterii. Deski klonowe są jasne, eleganckie i świetnie pasują do nowoczesnych kuchni. To taki "gentleman" wśród desek – dyskretny, ale niezawodny. Jest stosunkowo droższy, ale jego trwałość i higiena są na najwyższym poziomie.

Egzotyczne drewno orzechowe, z twardością około 3.6 w skali Brinella, to opcja dla miłośników luksusu. Jego ciemnobrązowa barwa i wyraziste usłojenie nadają deskom niezwykłej głębi. Deski z orzecha są mniej twarde niż klon czy dąb, ale wciąż wystarczająco trwałe, aby służyć przez wiele lat. Ich głównym atutem jest estetyka i niezwykła elegancja, co czyni je prawdziwymi ozdobami kuchni.

Warto również wspomnieć o bambusie. Choć technicznie rzecz biorąc, bambus nie jest drewnem, a trawą, to jego sprasowane włókna tworzą materiał o twardości porównywalnej do drewna (ok. 3.5 w skali Brinella). Deski bambusowe są ekologiczne, lekkie i wytrzymałe. Charakteryzują się wysoką odpornością na wilgoć i pękanie, co czyni je popularnym wyborem. Bambusowe deski to kwintesencja "eko-designu" w kuchni.

Warto także wspomnieć o jesionie (twardość 3.5 Brinella), który oferuje elastyczność i odporność na wstrząsy, co sprawia, że jest cenionym materiałem na deski. Jego jasne, czasem kremowe, a czasem szare usłojenie, idealnie wpisuje się w skandynawski styl wnętrz. Odpowiednia impregnacja zapewnia jego trwałość. Dostępne są już od 189,00 zł. A te wykonane z Hickory (twardość 4.2 Brinella) mają piękny, brązowy odcień i wyróżniają się bardzo wysoką wytrzymałością na uderzenia, a także odpornością na wilgoć, będąc przy tym łatwymi w utrzymaniu czystości. To klasyk, który się ceni, bo ich ceny oscylują w okolicach 249,00 zł.

Na koniec mamy oliwkę (twardość 5.0 Brinella), która jest znana z niepowtarzalnego usłojenia i cudownego zapachu. Deski z oliwki są bardzo twarde, niezwykle odporne na wilgoć i rozwój bakterii, a także, co jest atutem, mają naturalne właściwości olejujące, co ułatwia ich konserwację. Ich ekskluzywny charakter idzie w parze z wysoką ceną (około 199,00 zł), ale to deska na pokolenia, która przyciąga wzrok swoim wyjątkowym pięknem.

Pamiętajmy, że bez względu na wybrany gatunek, kluczem do długiej żywotności deski jest odpowiednia pielęgnacja. Nie ma drogi na skróty. Inwestując w dobrą deskę do krojenia z litego drewna, inwestujemy w komfort i styl naszej kuchni, która, odpowiednio traktowana, odwdzięczy się nam długim i niezawodnym działaniem. Ostateczny wybór zależy od naszych preferencji estetycznych, budżetu i gotowości do zaangażowania się w pielęgnację.

Pielęgnacja deski drewnianej: jak przedłużyć jej żywotność?

Zakup solidnej, pięknej deski drewnianej to dopiero początek przygody. Prawdziwa sztuka polega na jej odpowiedniej pielęgnacji, by służyła nam wiernie przez długie lata, stając się świadkiem niezliczonych kulinarnych wyzwań. Niewłaściwa konserwacja może szybko zamienić kuchenną perłę w zwykły kawałek popękanego drewna, a przecież tego nie chcemy. Jak więc dbać o naszą deskę drewnianą do krojenia, by zawsze wyglądała jak nowa i zwalczała bakterie?

Podstawą jest regularne czyszczenie. Po każdym użyciu deskę należy dokładnie umyć ręcznie, ciepłą wodą i delikatnym płynem do naczyń. Zapomnijmy o zmywarce – wysoka temperatura i silne detergenty to śmiertelni wrogowie drewna! Drewno, jak wrażliwa roślina, nie znosi takich ekstremalnych warunków, może wtedy pęknąć, odkształcić się i zmienić kolor. Deska drewniana potrzebuje ciepłego traktowania, jak każda diva, która stąpa po ziemi.

Po umyciu deska musi być natychmiastowo wysuszona. Najlepiej postawić ją pionowo, opartą o ścianę lub suszarkę do naczyń, by zapewnić cyrkulację powietrza z obu stron. Pozostawienie jej płasko na blacie, czy co gorsza, w wilgotnej szufladzie, to przepis na katastrofę. To jak trzymanie wartościowego obrazu w piwnicy – wcześniej czy później zacznie pleśnieć i niszczeć, a potem nie da się go uratować. Pamiętajmy, że wilgoć to największy wróg drewna.

Kluczowym elementem pielęgnacji jest regularne olejowanie. Olej do drewna, np. spożywczy olej mineralny, lniany czy orzechowy, tworzy na powierzchni deski warstwę ochronną, która zapobiega wchłanianiu wody i chroni przed pękaniem. Częstotliwość olejowania zależy od intensywności użytkowania deski – w przypadku codziennego używania zaleca się olejowanie raz na miesiąc, a nawet częściej, jeżeli deska zaczyna wyglądać na wysuszoną. Proces ten jest prosty: nanieś obficie olej na czystą i suchą deskę, rozsmaruj równomiernie, a po kilkunastu minutach zetrzyj nadmiar. Deska ma być pokryta, a nie ociekać, bo wtedy jest zbyteczne i za dużo. Potraktuj to jako rytuał SPA dla twojej deski!

Dezynfekcja to kolejny ważny krok, zwłaszcza po krojeniu surowego mięsa czy ryb. Zamiast agresywnych środków chemicznych, użyj naturalnych sposobów. Roztwór octu (woda z octem w proporcji 1:1) lub posypanie deski solą i przetarcie połówką cytryny skutecznie zdezynfekuje powierzchnię i usunie nieprzyjemne zapachy. To sprawdzony, babciny sposób, który działa cuda, a przy okazji sprawia, że deska pięknie pachnie cytrusami.

W przypadku pojawienia się drobnych rys czy przebarwień, deska drewniana ma tę przewagę nad innymi, że można ją łatwo odnowić. Delikatne przeszlifowanie drobnym papierem ściernym (np. o gradacji 220), a następnie ponowne olejowanie, przywróci jej dawny blask. To jak lekki lifting, który sprawi, że nasza drewniana deska znów będzie wyglądać młodzieńczo i zachęcająco.

Odpowiednia pielęgnacja to inwestycja, która się opłaca. Dobrze utrzymana deska drewniana nie tylko pięknie się prezentuje, ale także zapewnia higienę i bezpieczeństwo przygotowywanych potraw. To przecież o to nam chodzi – o to, by nasza kuchnia była miejscem nie tylko funkcjonalnym, ale także estetycznym i bezpiecznym. Pamiętajmy o tych prostych zasadach, a nasza deska będzie nam służyć wiernie, rok po roku, stając się cichym bohaterem naszych kulinarnych dokonań. Bo co to za radość z gotowania bez ulubionej deski, która jest w doskonałej kondycji?

Porównanie desek drewnianych z innymi materiałami

W kuchni, tak jak w życiu, wybór materiałów ma ogromne znaczenie. Gdy przychodzi do desek do krojenia, stajemy przed dylematem: postawić na sprawdzoną klasykę, czyli drewno, czy może podążyć za nowoczesnymi trendami i wybrać tworzywo sztuczne, szkło, a może nawet kamień? Każdy materiał ma swoje unikalne cechy, które decydują o jego przydatności, trwałości i higienie, a co najważniejsze – o tym, jak traktuje nasze noże. Przyjrzyjmy się bliżej temu porównaniu, niczym dwóm wojownikom na arenie – każdy ma swoje mocne i słabe strony, to bardzo ważne w życiu każdego.

Drewno vs. Tworzywo Sztuczne (Plastik)

Deski z tworzyw sztucznych, zwane popularnie plastikowymi, zdobyły popularność ze względu na swoją lekkość, niską cenę (np. prosta deska z polietylenu może kosztować od 10,90 zł) i deklarowaną łatwość w utrzymaniu higieny – można je myć w zmywarce bez obaw. W wielu profesjonalnych kuchniach często używa się oddzielnych plastikowych desek do różnych typów produktów (np. czerwona do mięsa, zielona do warzyw), co ma zwiększyć bezpieczeństwo sanitarne. Jednak ta rzekoma higiena ma swoje drugie dno, niczym moneta.

Wadą plastikowych desek jest ich trwałość. Łatwo się rysują, a w tych rysach, niczym w mikro-labiryntach, zagnieżdżają się bakterie. Nawet regularne mycie w zmywarce nie zawsze jest w stanie je całkowicie usunąć. Co więcej, z czasem powierzchnia plastikowej deski staje się porowata i szorstka, co wpływa nie tylko na jej wygląd, ale i na komfort krojenia. Noże na plastikowych deskach szybko się tępią, bo twardy polietylen czy polipropylen nie wybacza tak łatwo. To jak jeżdżenie po wybojach – samochód się niszczy. Co około 1-2 lata powinno się je wymieniać, aby były bezpieczne.

Drewno natomiast, choć wymaga ręcznego mycia i olejowania, ma naturalne właściwości antybakteryjne. Badania naukowe pokazują, że bakterie na deskach drewnianych giną szybciej niż na plastikowych, a dzięki procesowi wchłaniania i uwalniania wilgoci, drewno samo "czyści" się z niektórych drobnoustrojów. Drewno jest delikatniejsze dla noży, a jego naturalna elastyczność sprawia, że ostrza dłużej zachowują ostrość. Koszt zakupu może być wyższy, ale długoterminowo jest to bardziej ekonomiczne rozwiązanie, które wytrzyma około 10 lat, a nie 1-2 lata.

Drewno vs. Szkło

Deski szklane to symbol nowoczesności i minimalistycznego designu. Są łatwe w czyszczeniu – wystarczy przetarcie wilgotną szmatką, a wiele z nich można myć w zmywarce. Są również odporne na plamy i zapachy, co jest ich niezaprzeczalnym atutem. Cena szklanej deski to zazwyczaj od 11,50 zł, ale to kusząca opcja dla estetów. Ich błyszcząca powierzchnia może być prawdziwą ozdobą kuchni.

Jednak tu kończą się ich zalety, a zaczynają poważne wady. Szkło jest niezwykle twarde, co sprawia, że noże tępią się na nim w ekspresowym tempie. Krojenie na szklanej desce to jak ostrzenie noża na kamieniu, tylko w drugą stronę. Co więcej, szkło jest śliskie, co zwiększa ryzyko skaleczeń. A co najważniejsze, w przypadku upadku, szkło może się stłuc na drobne, niebezpieczne kawałki, co jest koszmarem w kuchni. Odgłos noża uderzającego o szkło jest też nieprzyjemny dla ucha. Działają około 1-3 lata, zanim się zniszczą, i trzeba je wymienić.

Deska drewniana do krojenia zapewnia znacznie lepszą przyczepność produktów i jest bezpieczniejsza dla noży. To klasyczne rozwiązanie, które zawsze będzie bardziej ergonomiczne i przyjazne dla naszych ostrzy, bo dba o to, byśmy kroili, a nie tępili nasze narzędzia. Drewno jest odporne na uderzenia, a nawet jeśli się zniszczy, można je zregenerować. Koszt desek drewnianych zaczyna się od około 23,90 zł.

Drewno vs. Kamień (Marmur, Granit)

Kamienne deski do krojenia, zazwyczaj wykonane z marmuru lub granitu, to szczyt luksusu i wyrafinowania. Są ciężkie, stabilne i niezwykle estetyczne, a co najważniejsze – nie chłoną zapachów. Ich powierzchnia jest chłodna, co sprawia, że świetnie nadają się do przygotowywania ciasta, ale na tym ich atuty się kończą. Cena deski z granitu to od około 11,90 zł. Taki materiał na deskę sprawi, że kuchnia nabierze królewskiego charakteru.

Kamień, podobnie jak szkło, jest bezlitosny dla noży. Tępi je błyskawicznie, zmuszając nas do częstego ostrzenia. Ponadto, deski kamienne są kruche i mogą pęknąć w wyniku upadku. Ich waga sprawia, że są nieporęczne w codziennym użytkowaniu – podnoszenie ciężkiej, kamiennej płyty to nie lada wyczyn. A także, co jest problemem, kamień chłonie wilgoć, co w przypadku marmuru może prowadzić do powstawania trwałych plam. Nie są zbyt praktyczne jako główne deski do krojenia i ich żywotność jest niska (około 0,5 - 2 lata), zanim nie zniszczą się całkowicie.

Drewno natomiast to kompromis pomiędzy trwałością a ochroną noży. Jego naturalna sprężystość absorbuje siłę nacisku, a także nie rysuje noży. Co prawda, wymaga regularnego olejowania, ale ta odrobina troski przekłada się na długowieczność i zadowolenie. W odróżnieniu od kamienia, drewno jest ciepłe w dotyku i wnosi do kuchni element naturalnego piękna, który jest bardzo pożądany. Dobra drewniana deska to jak dobry przyjaciel – niezawodny, zawsze pod ręką i wiernie służy.

Podsumowując, mimo pokus ze strony nowoczesnych materiałów, drewniana deska do krojenia nadal pozostaje najlepszym wyborem dla większości zastosowań kuchennych. Jej zalety w zakresie higieny, trwałości i ochrony noży przewyższają wady, które w dużej mierze można wyeliminować poprzez odpowiednią pielęgnację. To inwestycja, która, choć może wydawać się na pierwszy rzut oka kosztowniejsza, w perspektywie czasu okazuje się najbardziej ekonomicznym i najbezpieczniejszym rozwiązaniem. Bo przecież w kuchni liczy się przede wszystkim komfort, bezpieczeństwo i radość z gotowania, a drewno nam to zapewnia. Drewno po prostu wygrywa, nie da się z tym dyskutować, jest najlepsze dla kucharza i dla noża!

Q&A

Pytanie: Jakie drewno jest najlepsze na deskę do krojenia?

Odpowiedź: Najlepsze gatunki drewna na deski to te twarde i o zwartej strukturze, które są jednocześnie delikatne dla ostrzy noży. Do czołówki zalicza się buk, dąb, klon, orzech oraz egzotyczne akacja, teak i oliwka. Każdy z nich oferuje unikalne właściwości i estetykę, więc wybór zależy od indywidualnych preferencji i budżetu.

Pytanie: Czy deska drewniana jest higieniczna?

Odpowiedź: Tak, deska drewniana jest higieniczna, a wręcz posiada naturalne właściwości antybakteryjne dzięki zawartości tanin. Ważne jest jednak, aby deskę regularnie myć ciepłą wodą z płynem do naczyń, dokładnie suszyć i co pewien czas dezynfekować, np. roztworem octu. Prawidłowa pielęgnacja zapewnia jej czystość i bezpieczeństwo użytkowania, a nieprawidłowa - może tylko zaszkodzić.

Pytanie: Jak często należy olejować drewnianą deskę do krojenia?

Odpowiedź: Częstotliwość olejowania zależy od intensywności użytkowania deski. Jeśli deska jest używana codziennie, zaleca się olejowanie raz na miesiąc, a nawet częściej, gdy zauważysz, że drewno jest suche lub zaczyna blednąć. Olejowanie chroni drewno przed wilgocią i pękaniem, co wpływa na jego trwałość.

Pytanie: Czy deski drewniane tępią noże?

Odpowiedź: Wręcz przeciwnie! Drewniane deski do krojenia są delikatne dla ostrzy noży. Ich naturalna elastyczność sprawia, że noże dłużej zachowują ostrość, w przeciwieństwie do desek szklanych czy kamiennych, które mogą szybko stępić ostrza. Jest to duża zaleta drewna w porównaniu do innych materiałów, i o tym warto pamiętać.

Pytanie: Ile kosztuje dobra deska drewniana?

Odpowiedź: Cena dobrej deski drewnianej zależy od gatunku drewna, rozmiaru i wykonania. Proste deski z buku zaczynają się od około 23,90 zł, podczas gdy dębowe czy klonowe deski to wydatek rzędu 155,00 zł, a egzotyczne, jak akacja czy oliwka, mogą kosztować nawet do 279,00 zł. To inwestycja, która, przy odpowiedniej pielęgnacji, zwróci się z nawiązką w długoletnim użytkowaniu.