Wylewka betonowa na stary beton – jak połączyć idealnie

Czy zastanawialiście się kiedyś, jak skutecznie połączyć stary beton z nowym, aby stworzyć trwałą i estetyczną powierzchnię? Czy renowacja podjazdu lub konstrukcji betonowej spędza Wam sen z powiek, a może szukacie sposobu na uzupełnienie ubytków i uszkodzeń bez zbędnych komplikacji? Czy warto w ogóle podejmować się takiego zadania, czy lepiej od razu zlecić je specjalistom? Jakie są kluczowe etapy tego procesu i jakie środki są niezbędne, aby zapewnić optymalne wiązanie i długowieczność Waszego betonowego dzieła? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań znajdziecie w tym artykule, który przeprowadzi Was przez tajniki aplikacji wylewki betonowej na stary beton.

• Przygotowanie starego podłoża betonowego
• Wybór odpowiedniego środka wiążącego
• Aplikacja środka wiążącego
• Q&A: Wylewka Betonowa Na Stary Beton

Wybór odpowiedniej metody i materiałów do połączenia starego i nowego betonu to sekret sukcesu, który zapewni trwałość i estetykę wykonanej pracy. Jak widać z powyższej tabeli, proces ten wymaga starannego przygotowania, które może zająć od kilku godzin do nawet dwóch dni, w zależności od stanu istniejącego podłoża i podjętych działań. Kluczowe jest tutaj nie tylko skuteczne usunięcie wszelkich luźnych fragmentów i zabrudzeń, ale również zapewnienie odpowiedniego przygotowania powierzchni. Po prawidłowym oczyszczeniu i potencjalnym zszorstkowaniu nadchodzi moment aplikacji środka wiążącego, a jego koszt może się wahać od 20 do nawet 70 złotych za litr, w zależności od jego rodzaju i jakości. Dopiero po wyschnięciu środka wiążącego możemy przystąpić do właściwego układania nowej warstwy betonu, co również wymaga czasu i odpowiednich narzędzi. Prawidłowo przeprowadzony proces aplikacji wylewki betonowej na stary beton gwarantuje, że konstrukcja będzie nie tylko estetyczna, ale przede wszystkim wytrzymała na lata.

Przygotowanie starego podłoża betonowego

Kiedy decydujemy się na położenie wylewki betonowej na stary beton, myślimy przede wszystkim o estetyce, ale równie ważne, a może nawet ważniejsze, jest trwałe połączenie. To trochę jak ze starymi przyjaciółmi – żeby relacja kwitła, trzeba zadbać o odpowiednie "podłoże" – w tym wypadku fizyczne. Bez tego, nawet najnowszy beton będzie jak samotny żeglarz na morzu, szukający zaczepienia, którego nie znajdzie. Dlatego pierwszym i absolutnie fundamentalnym krokiem jest gruntowne przygotowanie już istniejącej, starej warstwy betonowej. To etap, który decyduje o powodzeniu całego przedsięwzięcia, nie ma się co oszukiwać.

Wyobraźcie sobie, że chcecie nałożyć nowy tynk na starej, pylącej ścianie. Bez odpowiedniego zagruntowania, tynk po prostu odpadnie, prawda? Z betonem jest podobnie. Stare podłoże musi być nie tylko czyste, ale też odpowiednio przygotowane, by nowy materiał mógł się do niego solidnie przyczepić. To nie żarty, bo choć beton jest twardy, to jednak zdradliwy, jeśli się go nie potraktuje z należytym szacunkiem i wiedzą. Zaniedbanie tego etapu to prosta droga do problemów, których będziemy się wstydzić, patrząc na popękany podjazd czy odpadający fragment posadzki w garażu.

Zobacz także: Wylewka Styrobeton Cena za m³ 2026 – Ile Kosztuje?

Celem tego pierwszego etapu jest stworzenie idealnej "bazy", do której nowy beton będzie mógł się mocno przykleić. Musimy pozbyć się wszystkiego, co mogłoby przeszkodzić w prawidłowym wiązaniu – luźnych fragmentów, pyłu, kurzu, a nawet tłustych plam czy resztek farby. Im lepiej oczyścimy i przygotujemy stare podłoże, tym silniejsze będzie połączenie, a co za tym idzie, tym dłużej będziemy cieszyć się nienagannym wyglądem naszej nowej powierzchni. To jak z przygotowaniem się do ważnego egzaminu – im lepiej nauczymy się materiału, tym większa szansa na zdanie go bez problemów.

Skupmy się na konkretach. Jeżeli na powierzchni starego betonu widać pęknięcia czy ubytki, nie można ich po prostu zamalować wylewką. One również wymagają uwagi. Można je wypełnić specjalną masą naprawczą lub, jeśli są niewielkie, starannie oczyścić i zaszpachlować przed dalszymi pracami. Następnie przechodzimy do usunięcia wszelkich pozostałości, które mogłyby osłabić przyczepność, takich jak stare farby łuszczące się płatami czy oleiste plamy. Odpowiednie przygotowanie to połowa sukcesu w procesie kładzenia wylewki betonowej na stary beton.

Czyszczenie i szlifowanie betonu

Po co w ogóle zawracać sobie głowę szlifowaniem, skoro chcemy położyć nową wylewkę? Otóż, samo czyszczenie to jedno, ale zrobienie z powierzchni idealnie gładkiego, jednolitego podłoża to zupełnie inna bajka. Szlifowanie nie tylko jeszcze bardziej usuwa wszelkie pozostałości i nierówności, ale także tworzy mikronacięcia, które niczym maleńkie haczyki, pomagają nowej warstwie betonu lepiej się "złapać". Dzięki temu unikamy późniejszego kruszenia się i pękania naszej starannie układanej wylewki. To jak przygotowanie stołu do malowania - przed nałożeniem farby zazwyczaj delikatnie przeszlifowujemy powierzchnię, aby uzyskać gładkość i lepszą przyczepność.

Zobacz także: Ile Waży Wylewka Betonowa? Oblicz Sam!

Jeśli mamy do czynienia z bardzo nierowną, starej nawierzchnią, która posiada wypukłości lub wżery, szlifowanie jest wręcz niezbędne. Maszyny szlifujące, tzw. "żyrafy" do betonu, poradzą sobie z tym zadaniem szybko i efektywnie. Należy jednak pamiętać o odkurzaczu przemysłowym podłączonym do maszyny, aby uniknąć unoszenia się pyłu betonowego. To jest ten rodzaj pracy, gdzie lepiej nie oszczędzać na narzędziach, bo potem rachunek za poprawki może być znacznie wyższy. Dobrze przygotowana powierzchnia to podstawa sukcesu przy wylewce betonowej na stary beton.

Często pojawia się pytanie, czy szlifowanie jest zawsze konieczne. Odpowiedź brzmi: to zależy od stanu powierzchni. Jeśli stary beton jest idealnie równy, pozbawiony pęknięć i łuszczących się warstw, można rozważyć pominięcie szlifowania, ale nigdy kosztem usunięcia luźnych elementów. Zawsze jednak warto je wykonać, bo daje gwarancję najlepszego połączenia. To trochę jak z przygotowaniem ciasta – im lepiej ubijemy białka, tym bardziej puszyste będzie nasze bezy. Małe detale często robią robotę.

Pamiętajmy również o odkurzaniu po szlifowaniu. Nic tak nie psuje efektu pracy, jak pozostawiony kurz, który mógłby dostać się między starą warstwę a nową wylewkę. Użycie odkurzacza przemysłowego jest wtedy absolutną koniecznością. Dopiero teraz, gdy powierzchnia jest idealnie czysta, równa i lekko chropowata, jesteśmy gotowi na kolejny, równie ważny krok, jakim jest zastosowanie środka wiążącego.

Zobacz także: Wylewka Betonowa: Cena Robocizny w 2025 Roku

Wybór odpowiedniego środka wiążącego

Teraz przechodzimy do serca tego przedsięwzięcia – wyboru odpowiedniego środka wiążącego. To ten magiczny składnik, który sprawi, że stara i nowa warstwa betonu staną się jednością, a nie tylko się obok siebie położą. Bez niego nowy beton, nawet położony na idealnie przygotowanym podłożu, będzie miał tendencję do odspajania się od starej warstwy. To trochę jak z zaprawianiem murów – bez zaprawy cegły po prostu się rozlecą. Kluczowe jest, aby wybrać preparat dopasowany do konkretnych potrzeb i rodzaju betonu.

Rynek oferuje nam całą gamę produktów, które mają za zadanie pełnić rolę środka wiążącego. Mamy więc kleje do betonu, emulsje polimerowe, a także specyficzne preparaty jak SBR czy lateks akrylowy. Każdy z tych produktów ma inne właściwości, zastosowanie, a co za tym idzie – cenę. Zastanówmy się przez chwilę, jakie są różnice między nimi i który z nich najlepiej sprawdzi się w naszym przypadku. To nie jest moment na podejmowanie decyzji na chybił trafił, tylko na przemyślane działanie.

Zobacz także: Wylewka betonowa pod garaż bez pozwolenia: Jak zrobić?

Kluczowe znaczenie ma tu nie tylko siła wiązania, ale także odporność na czynniki zewnętrzne – wilgoć, zmiany temperatury, a nawet środki chemiczne. Dobry środek wiążący powinien również nieco zwiększyć elastyczność nowej warstwy betonu, co zapobiegnie powstawaniu mikropęknięć w przyszłości. Choć cel jest jeden – trwałe połączenie – drogi do niego mogą być różne, a wybór niewłaściwej prowadzi do frustracji i niepotrzebnych kosztów.

Wybierając środek wiążący, warto zwrócić uwagę na jego skład i zalecenia producenta dotyczące aplikacji. Nie każdy środek nadaje się do każdej grubości wylewki czy do każdego rodzaju betonu. Jest to jak w życiu – nie wszystko pasuje do wszystkiego. Dlatego analiza tych kilku kluczowych cech pomoże podjąć najlepszą decyzję odnośnie do tego, jaki preparat będzie najlepszy do naszej konkretnej sytuacji, zapewniając nam trwałe i mocne połączenie starego betonu z nowym.

Zastosowanie kleju do betonu

Klej do betonu to często pierwszy wybór, gdy mówimy o wzmacnianiu połączeń w konstrukcjach betonowych. Są to zazwyczaj produkty na bazie żywic epoksydowych lub poliuretanowych, które tworzą niezwykle mocne i trwałe wiązanie. Ich siła tkwi w doskonałej przyczepności do oczyszczonego i przygotowanego podłoża betonowego. Jest to rozwiązanie, które daje pewność, że stara i nowa warstwa betonu będą ze sobą ściśle zespolone, minimalizując ryzyko rozwarstwienia nawet pod dużym obciążeniem.

Zobacz także: Wylewka Betonowa: Ciężar Objętościowy i Zastosowania

Kiedy decydujemy się na użycie kleju do betonu, kluczowe jest przestrzeganie zaleceń producenta dotyczących czasu wiązania i warunków aplikacji. Niektóre kleje wymagają precyzyjnego dozowania, inne można mieszać bezpośrednio na budowie. Ważne jest również, aby upewnić się, że klej, który wybieramy, jest odpowiedni do zastosowania na zewnątrz lub wewnątrz pomieszczeń, w zależności od lokalizacji pracy. Niestety, tego typu kleje często bywają droższe od innych środków wiążących, ale ich wytrzymałość stanowi dobrą inwestycję na lata.

Klej do betonu jest szczególnie polecany w miejscach, gdzie obciążenia mechaniczne lub częste zmiany temperatury są wysokie. Na przykład, przy remoncie posadzek przemysłowych, schodów zewnętrznych lub podjazdów, gdzie liczy się maksymalna odporność na ścieranie i uszkodzenia. Jego chemiczne właściwości zapewniają również wysoką odporność na wilgoć i niektóre agresywne substancje chemiczne, co dodatkowo podnosi jego wszechstronność.

Zastosowanie kleju do betonu wymaga precyzji i wiedzy, ale efekt końcowy jest zazwyczaj imponujący. Jest to swoisty "klejConstructor", który dosłownie spaja strukturę, tworząc monolit. Jednakże, jest to również jedna z droższych opcji, dlatego warto rozważyć, czy w naszym przypadku równie dobrze nie sprawdzi się tańsze rozwiązania, które również oferują dobre właściwości – o czym przekonamy się w kolejnych akapitach poświęconych SBR i lateksowi akrylowemu.

SBR beton jako środek wiążący

SBR, czyli styrenowo-butadienowy kauczuk syntetyczny, to kolejny popularny wybór, jeśli chodzi o łączenie starego betonu z nowym. Jest to polimerowy dodatek, który po wymieszaniu z cementem lub jako emulsja zastosowana jako gruntuje, tworzy elastyczną i wodoodporną barierę, która skutecznie wiąże obie warstwy. Co ciekawe, SBR dodaje się często do zapraw cementowych, zwiększając ich przyczepność i odporność na ścieranie. To dobra opcja, jeśli zależy nam na dodatkowej elastyczności i większej wytrzymałości na wilgoć.

Jedną z zalet SBR jest jego stosunkowo niska cena w porównaniu do niektórych klejów chemoodpornych, co czyni go atrakcyjnym wyborem dla majsterkowiczów i dla większych projektów, gdzie budżet odgrywa znaczącą rolę. Emulsje SBR są zazwyczaj białawe i mają konsystencję mleczną, a po nałożeniu na odpowiednio przygotowaną powierzchnię, tworzą trwałą, choć mniej sztywną niż żywice epoksydowe, spoinę. To rozwiązanie jest idealne, gdy chcemy uzyskać dobrą przyczepność bez nadmiernego usztywniania konstrukcji.

SBR beton może być również używany do tworzenia cienkich warstw naprawczych czy wyrównujących. Jego zdolność do szybkiego wiązania, często w okolicach 45 minut od aplikacji, jest kolejnym atutem, który przyspiesza pracę, zwłaszcza gdy mamy do czynienia z dużymi powierzchniami. To znaczy, że po nałożeniu emulsji, możemy stosunkowo szybko przejść do kolejnego etapu prac, nie czekając godzinami na wyschnięcie podłoża. Choć oczywiście "szybko" to pojęcie względne w kontekście betonu.

Należy jednak pamiętać, że choć SBR poprawia właściwości betonu, nie zawsze jest tak wytrzymały jak specjalistyczne kleje polimerowe w ekstremalnych warunkach. Jest to świetny kompromis między ceną a jakością, który sprawdzi się w większości domowych zastosowań, takich jak naprawa tarasów, balkonów czy schodów zewnętrznych. Niemniej jednak zawsze warto sprawdzić specyfikację produktu i upewnić się, czy jego właściwości odpowiadają naszym oczekiwaniom w kontekście konkretnego zastosowania.

Klej PVA do betonu

Klej PVA, czyli poliwinylooctan, to jeden z najbardziej dostępnych i powszechnie stosowanych klejów, znany głównie z prac stolarskich i papierniczych. Okazuje się jednak, że jego rozcieńczona wersja może być również całkiem skutecznym środkiem wiążącym do betonu, zwłaszcza w połączeniu z cementowymi farbami wodnymi. Jest to rozwiązanie stosunkowo niedrogie i łatwe w użyciu, co czyni go atrakcyjnym dla osób wykonujących drobne prace remontowe.

Choć klej PVA nie osiąga tak wysokiej wytrzymałości jak specjalistyczne kleje do betonu czy SBR, jego główną zaletą jest dobra przyczepność w połączeniu z cementem. Klucz do jego skuteczności leży w odpowiednim rozcieńczeniu z wodą – zbyt mocny roztwór może być zbyt lepki, a zbyt słaby nie zapewni wystarczającej siły wiązania. Proporcje zazwyczaj oscylują w granicach 1:1 lub 1:2 rozcieńczenia z wodą. To trochę jak z kawą – każdy ma swoją ulubioną proporcję.

Idealnym zastosowaniem dla kleju PVA w pracach betonowych jest poprawa przyczepności przy nakładaniu warstw wyrównujących lub przy drobnych naprawach niewielkich ubytków. Może być stosowany jako grunt pod posadzki, poprawiając ich przyczepność do podłoża. Dzięki swojej uniwersalności i łatwej dostępności, klej PVA jest często wybierany przez osoby początkujące, które chcą spróbować swoich sił w pracach remontowych bez inwestowania w drogie specjalistyczne produkty.

Należy jednak pamiętać, że klej PVA nie jest tak odporny na wilgoć i ekstremalne temperatury jak inne, bardziej specjalistyczne środki wiążące. W miejscach narażonych na stałe działanie wody lub duże wahania temperatur lepiej postawić na produkty o wyższych parametrach technicznych. Jest to jednak doskonały wybór do zastosowań wewnętrznych, gdzie nie występują tak wysokie obciążenia, a cena jest kluczowym czynnikiem przy wyborze materiałów.

Lateks akrylowy do połączenia betonu

Lateks akrylowy to kolejny bardzo dobry kandydat na świetny środek wiążący, oferujący znacząco lepsze parametry niż tradycyjny klej PVA. Zawartość substancji stałych na poziomie około 45% plasuje go w czołówce produktów pod względem przyczepności i wytrzymałości. Jego wysoka lepkość sprawia, że doskonale penetruje mikronierówności starego betonu, tworząc bardzo mocne i trwałe połączenie. To taki "super klej" dla betonu.

Jedną z kluczowych przewag lateksu akrylowego nad innymi spoiwami jest jego niezwykła odporność. Jest on znacznie trwalszy i mocniejszy w porównaniu do zawiesin akrylowych czy wspomnianego wcześniej kleju PVA. Dodatkowo, lateks akrylowy jest łatwy w użyciu, nie wymaga specjalistycznego sprzętu do aplikacji i jest odporny na promieniowanie UV, co jest nieocenione przy pracach zewnętrznych. Idealnie sprawdza się na przykład przy budowie tarasów czy renowacji balkonów.

Choć lateks akrylowy ma jedną potencjalną wadę – może koagulować (czyli ścinać się) pod wpływem zbyt wysokiej temperatury lub kontaktu z niektórymi substancjami – jego zalety zazwyczaj przeważają nad tym niedogodnością. Odpowiednie przechowywanie i stosowanie zgodnie z zaleceniami producenta minimalizuje ryzyko wystąpienia tego zjawiska. Ważne, aby pamiętać o tym, aby nie wystawiać go na bezpośrednie działanie słońca podczas aplikacji, jeśli pracujemy w bardzo gorący dzień.

Wybór lateksu akrylowego jest doskonałym rozwiązaniem, jeśli szukamy czegoś więcej niż tylko podstawowego połączenia betonu, a nie chcemy jeszcze sięgać po najdroższe kleje epoksydowe. Jest to pewnego rodzaju złoty środek, który zapewnia wysoką jakość i trwałość, a jednocześnie jest stosunkowo łatwy w użyciu i posiada bardzo dobre parametry techniczne. Jego właściwości z pewnością zachęcają do wyboru jako podstawowego środka do połączeń betonowych.

Aplikacja środka wiążącego

Po tym, jak już udało nam się przygotować stare podłoże betonowe i wybrać odpowiedni środek wiążący, nadchodzi moment właściwej aplikacji. To kluczowy etap, który decyduje o tym, czy nasze starania przyniosą oczekiwany efekt trwałego połączenia. Samo naniesienie preparatu wydaje się proste, ale jak mawiają, diabeł tkwi w szczegółach. Odpowiednia technika i precyzja zapewnią, że nowy beton będzie świetnie trzymał się starej warstwy.

Pierwszą i podstawową zasadą jest aplikacja środka wiążącego na czystą i ideally lekko wilgotną (ale nie mokrą!) powierzchnię starego betonu. Delikatne zwilżenie pomaga niektórym preparatom lepiej się rozprowadzić i wniknąć w strukturę betonu. Jednak jeśli środek wymaga nałożenia na suchą powierzchnię, należy się do tego zastosować bezwzględnie. To dlatego, że niektóre wiązania polimerowe mogą się nie zintegrować prawidłowo z wodą, tworząc efekt "śliskiej" warstwy.

Sposób aplikacji zależy od rodzaju wybranego preparatu. Emulsje i grunty zazwyczaj nakłada się za pomocą pędzla, wałka lub natrysku. Warto pokryć całą powierzchnię równomiernie, starając się nie pozostawić żadnych suchych miejsc. Jeśli używamy dwuskładnikowych klejów, konieczne jest dokładne wymieszanie komponentów przed aplikacją, zgodnie z instrukcją producenta. Zapomnienie o tym może skutkować tym, że środek po prostu nie zwiąże.

Czas schnięcia lub "obróbki" środka wiążącego jest kluczowy. Producenci zazwyczaj podają optymalny czas, po którym można przystąpić do nakładania nowej warstwy betonu. Zbyt szybka aplikacja sprawi, że środek nie zdąży stworzyć odpowiedniej warstwy sczepnej, a zbyt późna może spowodować, że powierzchnia przestanie być "świeża", co pogorszy przyczepność. W przypadku niektórych preparatów, jak wspomniany wcześniej SBR czy lateks akrylowy, czas ten może wynosić od 45 minut nawet do kilku godzin, w zależności od warunków atmosferycznych.

Tworzenie trwałego połączenia

Kluczem do stworzenia trwałego połączenia jest synergia między odpowiednio przygotowanym, starym podłożem a wysokiej jakości środkiem wiążącym. Nie wystarczy tylko oczyścić i nałożyć klej. Musimy pamiętać o kilku zasadniczych kwestiach, które zagwarantują, że nasza nowo utworzona powierzchnia będzie odporna na lata użytkowania. To trochę jak budowanie domu – fundament musi być solidny, żeby cała konstrukcja stała prosto.

Przede wszystkim, rodzaj i ilość środka wiążącego powinny być dopasowane do specyfiki projektu. Jeśli planujemy obciążać nową warstwę betonową dużymi ciężarami lub jeśli będzie ona narażona na intensywne użytkowanie, warto zainwestować w mocniejsze, dwuskładnikowe kleje epoksydowe lub wysokiej jakości lateksy akrylowe. Ich wyższa cena jest gwarancją lepszej trwałości i odporności na obciążenia oraz czynniki zewnętrzne.

Ogromne znaczenie ma również czas, jaki poświęcimy na wyschnięcie środka wiążącego przed nałożeniem nowej wylewki betonowej. Przyspieszanie tego procesu, zwłaszcza w nieodpowiednich warunkach atmosferycznych (np. przy wysokiej wilgotności lub niskiej temperaturze), może skutkować osłabieniem przyczepności. Każdy producent podaje optymalny czas schnięcia i należy się go bezwzględnie trzymać, aby zapewnić największą efektywność połączenia.

Pamiętajmy, że proces tworzenia trwałego połączenia starego i nowego betonu to inwestycja w przyszłość. Choć może wydawać się kosztowny lub czasochłonny, to prawidłowo wykonane prace przyniosą nam spokój i satysfakcję na długie lata. Dobre przygotowanie podłoża, wybór właściwego środka wiążącego i cierpliwość podczas aplikacji to fundamenty, które pozwolą nam cieszyć się solidną i estetyczną powierzchnią betonową.

Q&A: Wylewka Betonowa Na Stary Beton

• Jak połączyć stary beton z nowym?

  aby połączyć stary beton z nowym, przede wszystkim Należy przygotować powierzchnię. Obejmuje to zszorstkowanie jej, a następnie usunięcie wszelkich luźnych części za pomocą szczotki drucianej, młotka do wiórów oraz sprężonego powietrza lub wody pod ciśnieniem. Po dokładnym oczyszczeniu i upewnieniu się, że beton jest całkowicie suchy, można przystąpić do aplikacji środka wiążącego.

• Dlaczego przygotowanie podłoża jest tak ważne przy wylewce na stary beton?

  Dokładne oczyszczenie starej nawierzchni betonowej jest kluczowe, aby nowy beton mógł dobrze przylegać do istniejącej warstwy. Usunięcie luźnych fragmentów, kurzu i zabrudzeń (np. ślady po oleju, farbie) zapewnia właściwe związanie i trwałość wykonanej wylewki.

• Jakie są polecane środki wiążące do łączenia starego i nowego betonu?

  Do łączenia starego i nowego betonu zaleca się stosowanie klejów, które pełnią funkcję środków wiążących. Popularnym rozwiązaniem jest SBR beton, który ze względu na wysoką zawartość substancji stałych (55%) szybko wiąże świeży beton ze starą warstwą. Sprawdzi się także nieemulgujący PVA, stosowany np. w cementowych farbach wodnych. Dobrym wyborem jest również lateks akrylowy, cechujący się wysoką lepkością i wytrzymałością.

• Na co zwrócić uwagę przy wyborze kleju do wylewki betonowej na stary beton?

  Przy wyborze kleju warto kierować się wielkością i grubością betonu, a także obszarem, na jaki ma zostać nałożony. Klej powinien zapewnić dobre połączenie elementów przy zerowych wskaźnikach suchości i czasu schnięcia, co gwarantuje trwałość i brak powstawania szczelin.