Jaka rura do podłogówki: PEX czy PERT? Różnice i wybór

Jaka rura do podłogówki, PEX czy PERT? Do typowego ogrzewania podłogowego nadają się obie, a o wyborze bardziej niż nazwa tworzywa decydują parametry gotowej rury: bariera tlenowa, klasa zastosowania i wymiar, najczęściej 16×2,0 mm. PERT jest lżejszy, łatwiej się go układa i zwykle kosztuje mniej, więc pasuje do instalacji niskotemperaturowych z pompą ciepła. PEX znosi do 95°C przy pracy ciągłej i jest sztywniejszy, co ma znaczenie tam, gdzie woda bywa gorętsza.

• PEX czy PERT do podłogówki: czym różnią się te rury?
• Która rura do podłogówki jest najlepsza?
• Pamięć kształtu PEX: skąd sprzeczne opinie?
• Jaka średnica i ile rury PEX lub PERT na 100 m²?
• Jak sprawdzić rurę PEX lub PERT przed zakupem?

PEX czy PERT do podłogówki: czym różnią się te rury?

Obie rury są z polietylenu, ale PEX jest usieciowany, czyli ma dodatkowe wiązania poprzeczne zwiększające odporność na temperaturę i odkształcenia. PE-RT uzyskuje odporność temperaturową dzięki strukturze samego tworzywa, bez sieciowania, co opisuje porównanie PERT typ II i PEX.

Temperatury w tabeli to typowe dane materiałowe. Dla konkretnej rury obowiązuje klasa zastosowania i ciśnienie z jej karty technicznej.

Czy rura PERT to PEX?

Nie. PERT (PE-RT) to polietylen o podwyższonej odporności temperaturowej, a PEX to polietylen sieciowany. Rury PEX dzielą się jeszcze na PEX-A, bardziej elastyczne i odporne na niskie temperatury, oraz PEX-B, mniej elastyczne, ale tańsze w produkcji, co wyjaśnia poradnik producenta Sander System. Istnieją też rury wielowarstwowe PE-RT/Al/PE-RT, w których aluminium jest barierą tlenową.

Która rura do podłogówki jest najlepsza?

Najlepsza jest rura dobrana do źródła ciepła i sposobu montażu: prawidłowo dobrane PE-RT i PE-X mogą pracować w ogrzewaniu podłogowym, więc porównuje się kompletne wyroby, a nie nazwy tworzyw (poradnik o rurze PE-RT do podłogówki). Z danych o obu materiałach wynika taka reguła:

• Jeśli instalacja jest niskotemperaturowa, np. z pompą ciepła, a liczy się szybkie układanie i niższy koszt, wybierz PERT z barierą tlenową.
• Jeśli rura będzie długo pracować w wyższej temperaturze albo potrzebna jest większa odporność na odkształcenia, wybierz PEX.
• Jeśli rura ma utrzymać nadany kształt po wygięciu, rozważ wersję z warstwą aluminium.

Czy rura PERT jest dobra?

Tak, obok PEX to najczęściej stosowany typ rury do podłogówki. Jest lżejsza od PEX, elastyczna, odporna na dyfuzję i sprawdza się w systemach niskotemperaturowych z pompami ciepła i kotłami, co podaje porównanie PEX i PERT od Instalator24. Jej graniczna temperatura pracy jest nieco niższa niż w PEX.

Pamięć kształtu PEX: skąd sprzeczne opinie?

Część źródeł opisuje PEX jako rurę, która po wygięciu zostaje w nadanym kształcie, inne jako materiał, który sprężynuje i wraca do pierwotnej formy. Opisy bez pamięci kształtu dotyczą rur PEX z warstwą metalu, która rurę usztywnia, a sprężynowanie przypisuje się czystemu polietylenowi usieciowanemu, więc różnica wynika najpewniej z konstrukcji rury. Warstwa aluminium wpływa też na rozszerzalność i zachowanie rury po wygięciu.

PERT bez wkładki układa się łatwo, a PEX bez aluminium wymaga dokładniejszego mocowania. Niezależnie od materiału pętlę układa się z jednego odcinka, bez łączeń w wylewce, bo każde sztukowanie grozi nieszczelnością i stratami ciepła.

Jaka średnica i ile rury PEX lub PERT na 100 m²?

Najczęściej stosuje się rury 16 mm, rzadziej 15 mm, a w dużych pomieszczeniach wymagających intensywniejszego grzania 20 mm. Przy układzie ślimakowym z rozstawem około 10 cm zużywa się 6-10 m rury na 1 m² podłogi, tyle samo dla PEX i PERT.

Przykład: 100 m² podłogi z ogrzewaniem.

1. Dolna granica: 100 m² × 6 m/m² = 600 m rury.
2. Górna granica: 100 m² × 10 m/m² = 1000 m rury.
3. Wynik: 600-1000 m, plus dobiegi do rozdzielacza, których długość wynika z projektu.

Tę długość dzieli się na kilka pętli; ich liczbę opisuje tekst ile obwodów podłogówki na 100 m², a moc z metra kwadratowego artykuł ile watów ma 1 m² podłogówki.

Jak sprawdzić rurę PEX lub PERT przed zakupem?

Nadruk i karta techniczna mówią o rurze więcej niż sam skrót PEX czy PERT. Sprawdź:

• materiał i konstrukcję, np. PE-RT Type II, PE-RT/EVOH lub PE-RT/Al/PE-RT;
• wymiar z grubością ścianki (16×2,0, a nie samo Ø16), bo dopiero on określa średnicę wewnętrzną;
• normę: ISO 22391 dla PE-RT, ISO 15875 dla PE-X; rura PE-RT z normą dla PE-X wymaga wyjaśnienia;
• klasę zastosowania obejmującą podłogówkę (klasa 4) i ciśnienie projektowe, przy czym wyższe ciśnienie nie oznacza lepszej rury;
• potwierdzoną barierę tlenową, np. według DIN 4726: chroni metalowe elementy przed korozją, ale nie zwiększa mocy podłogi;
• zgodność ze złączkami i narzędziami systemu, bo ten sam wymiar zewnętrzny jej nie gwarantuje;
• producenta, numer partii i oznaczenie metrażu.

Kolor rury nie jest parametrem technicznym i nie potwierdza materiału ani bariery. O żywotności rur i typowych awariach piszemy w tekście ile wytrzyma ogrzewanie podłogowe.