Parkiety drewniane 2025: Wybierz idealną podłogę!
Marzyłeś kiedyś o podłodze, która opowiada historie? O powierzchni, która z każdym krokiem wibruje ciepłem i naturalnym pięknem? Właśnie to oferują parkiety – od wieków symbol elegancji i trwałości. Wybierając drewnianą podłogę, inwestujesz w ponadczasową estetykę i komfort na długie lata. Co więc jest istotą "Parkietów"? Są to drewniane deski, łączone ze sobą, tworzące solidną i estetyczną powierzchnię podłogi.

- Rodzaje parkietów: lite, warstwowe, mozaikowe – co wybrać?
- Wykończenie parkietu: lakier, olej, wosk – różnice i zastosowania
- Układanie i pielęgnacja parkietu: jak zadbać o długowieczność?
- Parkiety gotowe a tradycyjny montaż – wady i zalety
- Najczęściej Zadawane Pytania o Parkiety
Zanim zagłębimy się w meandry parkietowego świata, spójrzmy na dane. Przeprowadzone badania rynkowe jasno wskazują, że preferencje klientów ulegają dynamicznym zmianom. Poniższa tabela przedstawia orientacyjny rozkład popularności poszczególnych rodzajów parkietów w ostatnich pięciu latach, bazując na danych sprzedażowych i ankietach konsumenckich.
| Rodzaj parkietu | Popularność (2019-2023) | Średni koszt instalacji (za m²) | Czas instalacji (dni robocze dla 50m²) |
|---|---|---|---|
| Lite | 25% | 180-350 zł | 5-7 |
| Warstwowe | 45% | 120-280 zł | 3-5 |
| Mozaikowe | 10% | 250-400 zł | 7-10 |
| Gotowe (panelowe) | 20% | 90-200 zł | 1-2 |
Jak widać, parkiet warstwowy niezmiennie dzierży palmę pierwszeństwa. Jego popularność wynika z balansu między estetyką, stabilnością i kosztami. To pokazuje, jak ważne jest zbilansowanie wielu czynników przy wyborze podłogi do naszego domu czy mieszkania.
Rodzaje parkietów: lite, warstwowe, mozaikowe – co wybrać?
Decyzja o wyborze odpowiedniego parkietu przypomina wędrówkę po lesie możliwości. Przede wszystkim, podłoga to nie tylko jednorazowa inwestycja na lata, ale i piękne dopełnienie wnętrza. Kiedy mówimy o drewnie, należy zatem spodziewać się pewnych różnic w strukturze i w kolorze. Każdy gatunek, ba, nawet każda deska ma swoją unikalną historię zapisaną w słojach i odcieniu. Wybór podłogi drewnianej oznacza więc akceptację dla tej naturalnej różnorodności, która sprawia, że żadne dwa parkiety nie są identyczne. To jest esencja unikalności, której poszukujemy w wystroju wnętrz.
Zobacz także: Wylewka Samopoziomująca na Stary Parkiet – Praktyczny Poradnik
Parkiety lite, niczym weterani leśnych opowieści, to synonim klasyki i trwałości. Wykonane z jednego kawałka drewna, oferują niezrównaną wytrzymałość i możliwość wielokrotnego cyklinowania. Przeważnie mają grubość od 15 do 22 mm, co pozwala na ich użytkowanie przez dziesiątki lat. Najczęściej spotykane gatunki to dąb, jesion, orzech czy egzotyczne merbau, każda z nich oferująca inną paletę barw i unikatowe usłojenie. Dąb, z jego złocistymi odcieniami i wyraźną fakturą, jest wyborem ponadczasowym. Jesion zaś, z jego jasnym i elastycznym drewnem, wprowadza do wnętrz lekkość. Wybierając parkiet lity, decydujemy się na podłogę, która będzie żyła wraz z nami, piękniejąc z upływem czasu i nabierając szlachetnej patyny.
Z drugiej strony, parkiety warstwowe to sprytne rozwiązanie dla tych, którzy cenią stabilność i szybkość montażu. Składają się z kilku warstw drewna, zwykle dwóch lub trzech, sklejonych ze sobą w sposób krzyżowy. Warstwa wierzchnia, licowa, wykonana jest z drewna szlachetnego (o grubości zazwyczaj 2-6 mm), a pozostałe warstwy to tańsze gatunki drewna lub sklejka. Taka konstrukcja minimalizuje naturalne "pracowanie" drewna pod wpływem zmian wilgotności i temperatury. Dzięki temu parkiety warstwowe są bardziej odporne na deformacje i doskonale nadają się na ogrzewanie podłogowe. Wśród najpopularniejszych wyborów w tej kategorii królują dąb i jesion, które, dzięki stabilności warstwowej, doskonale sprawdzają się w zmiennych warunkach domowych. Ich montaż jest również szybszy i mniej wymagający, co często przekłada się na niższe koszty robocizny.
Parkiety mozaikowe to z kolei sztuka pod stopami, kwintesencja kreatywności i unikalności. Składają się z niewielkich drewnianych elementów, często w wymiarach 22 x 22 mm lub 25 x 25 mm, układanych w różnorodne wzory. Od klasycznego "kwadratu" i "cegiełki" po bardziej skomplikowane kompozycje, mozaika pozwala na stworzenie naprawdę osobistego wnętrza. Mogą to być różnorodne desenie geometryczne, które odzwierciedlają indywidualny gust i stylistykę pomieszczenia. Pomimo niewielkich rozmiarów poszczególnych elementów, cały parkiet jest niezwykle trwały i wytrzymały. Zaletą mozaiki jest jej zdolność do optycznego powiększania pomieszczeń. Dostępne są w szerokiej gamie gatunków drewna, od dębu po bambus, co daje niemal nieograniczone możliwości aranżacyjne. Należy jednak pamiętać, że ich montaż jest bardziej pracochłonny i wymaga precyzji, co może wpłynąć na ostateczny koszt projektu. Ale dla tych, którzy szukają wyjątkowego charakteru i artystycznego akcentu, mozaika to strzał w dziesiątkę. Jest to swego rodzaju płótno, na którym natura maluje swoją opowieść.
Zobacz także: Mała cykliniarka do parkietu: wybór i użycie
Krótko mówiąc, wybór rodzaju parkietu to nie tylko kwestia estetyki, ale także funkcjonalności i oczekiwanej trwałości. Lity to inwestycja na pokolenia, warstwowy to kompromis między stabilnością a komfortem, a mozaikowy to hołd dla indywidualizmu. Ostateczna decyzja zależy od preferencji, budżetu i specyfiki pomieszczenia, w którym podłoga ma zostać ułożona. Ważne jest, aby dokładnie przemyśleć każdą z tych opcji, aby wybrać podłogę, która będzie cieszyć oczy i służyć przez długie lata. Wybór podłogi to decyzja na długie lata, dlatego warto poświęcić czas na zrozumienie różnic między tymi opcjami i dopasowanie ich do naszych indywidualnych potrzeb.
Wykończenie parkietu: lakier, olej, wosk – różnice i zastosowania
Wpływ na wygląd podłogi ma nie tylko rodzaj drewna i sposób jego ułożenia, ale również metoda wykończenia powierzchni. To niczym dobranie idealnego ubrania do wyjątkowej kreacji – może całkowicie odmienić charakter parkietu. Od lakieru, poprzez olej, aż po wosk, każdy z tych sposobów ma swoje specyficzne właściwości, które determinują jego estetykę, trwałość i wymagania konserwacyjne.
Lakierowanie to jak nałożenie szklanego pancerza na drewnianą powierzchnię. Tworzy on twardą, odporną na ścieranie powłokę, która skutecznie chroni drewno przed wilgocią, zabrudzeniami i uszkodzeniami mechanicznymi. Dostępne są różne stopnie połysku – od matu, przez półmat, aż po wysoki połysk, co pozwala na dopasowanie efektu do stylu wnętrza. Na przykład, lakier matowy podkreśla naturalność drewna i jest bardziej odporny na widoczne zarysowania. Lakier jest wyjątkowo łatwy w utrzymaniu czystości; wystarczy regularne odkurzanie i przecieranie wilgotną szmatką. Należy jednak pamiętać, że uszkodzenia mechaniczne, takie jak głębokie zarysowania, wymagają zazwyczaj cyklinowania całej powierzchni i ponownego lakierowania. Całkowity koszt cyklinowania i ponownego lakierowania dla powierzchni 50 m² może wynosić od 1500 do 3000 złotych. Pomimo konieczności kompleksowych napraw, lakierowane podłogi to popularny wybór do pomieszczeń o wysokim natężeniu ruchu, jak korytarze czy salony, gdzie trwałość jest kluczowa. To sprawia, że są idealne dla osób ceniących sobie komfort i bezproblemowe użytkowanie.
Zobacz także: Ile Czasu Zostawić na Wylewkę Pod Parkiet i Panele?
Olejowanie, w przeciwieństwie do lakierowania, penetruje drewno, wzmacniając jego strukturę od wewnątrz, a nie tworząc warstwy na powierzchni. Dzięki temu podłoga zachowuje naturalny wygląd i fakturę drewna, co dla wielu jest najważniejsze. Olej uwydatnia usłojenie i kolor, nadając podłodze szlachetny, ciepły wygląd. Podłoga olejowana jest "oddychająca", co sprzyja utrzymaniu zdrowego mikroklimatu w pomieszczeniu. Co więcej, mniejsze uszkodzenia mechaniczne czy plamy można punktowo usunąć i uzupełnić olejem, bez konieczności renowacji całej powierzchni. Pielęgnacja wymaga regularnego odświeżania olejem, zwykle co 6-12 miesięcy, w zależności od intensywności użytkowania. Produkty do olejowania, jak na przykład naturalne oleje lniane, zapewniają ekologiczne i zdrowe rozwiązanie dla Twojego domu. Olejowanie to doskonały wybór dla osób ceniących sobie naturalny charakter drewna, jego ciepło i możliwość samodzielnego, prostego pielęgnowania. Olej doskonale sprawdzi się w pomieszczeniach, gdzie istotna jest elastyczność w renowacji i możliwość miejscowych poprawek, jak sypialnie czy pokoje dziecięce.
Woskowanie parkietu to najstarsza metoda wykończenia, nadająca podłodze miękki, jedwabisty blask. Wosk, podobnie jak olej, wnika w głąb drewna, ale tworzy na powierzchni delikatną, aksamitną powłokę. Podkreśla naturalne piękno drewna, dodając mu głębi i szlachetności. Woskowane podłogi są przyjemne w dotyku i antystatyczne. Wosk, szczególnie ten na bazie naturalnych składników, chroni drewno przed wysychaniem i drobnymi uszkodzeniami. Jest to jednak metoda wymagająca regularnej konserwacji, częstszego woskowania (co kilka miesięcy), aby zachować pożądany wygląd i ochronę. Podobnie jak w przypadku olejowania, woskowaną podłogę można punktowo odnowić. Ten rodzaj wykończenia jest idealny do pomieszczeń o mniejszym natężeniu ruchu, gdzie ceniona jest estetyka i delikatność, na przykład w sypialniach lub gabinetach. Woskowana podłoga oddaje hołd tradycji, emanując ciepłem i naturalnością.
Zobacz także: Wylewka Samopoziomująca Na Parkiet PLANOLIT 115
Wybór metody wykończenia to istotny krok w procesie tworzenia podłogi z drewna. Czy stawiasz na twardość i łatwość w utrzymaniu czystości lakieru, na naturalny wygląd i możliwość punktowej renowacji oleju, czy na delikatny blask i szlachetność wosku – każdy z tych wyborów ma swoje unikalne atuty. Ostateczna decyzja powinna być podyktowana stylem życia domowników, estetyką wnętrza oraz gotowością na odpowiednią konserwację, która jest kluczowa dla długowieczności każdego rodzaju podłogi drewnianej. Pamiętaj, że niezależnie od wyboru, każda drewniana podłoga wymaga uwagi, aby przez lata służyła w pełni swojego blasku. A co najważniejsze, wybór ten będzie decydował o nastroju i funkcjonalności Twojego wnętrza, dlatego warto poświęcić mu należytą uwagę.
Układanie i pielęgnacja parkietu: jak zadbać o długowieczność?
Kiedy już zdecydujemy się na odpowiedni rodzaj parkietu i metodę jego wykończenia, nadchodzi kluczowy moment – jego profesjonalne ułożenie i właściwa pielęgnacja. To niczym dobra opieka nad drogocennym skarbem, który, odpowiednio traktowany, będzie cieszył oczy i służył przez wiele, wiele lat. Czy nie ma nic piękniejszego niż podłoga, która starzeje się z godnością?
Prawidłowe układanie parkietu jest fundamentem jego długowieczności. Proces ten zaczyna się od przygotowania podłoża, które musi być stabilne, równe, suche i czyste. Jak mawia stare przysłowie budowlane: "dobrze ułożone podłoże to połowa sukcesu". Należy sprawdzić wilgotność podłoża (norma to zazwyczaj poniżej 2%), co można zrobić przy użyciu specjalistycznego wilgotnościomierza. Następnie, w zależności od rodzaju parkietu i preferowanej metody, parkiet może być klejony na całej powierzchni lub montowany jako podłoga pływająca, przy użyciu systemu pióro-wpust. Klejenie na całej powierzchni, zwłaszcza przy parkietach litych, zapewnia największą stabilność i redukuje skrzypienie, ale jest bardziej wymagające czasowo i finansowo. Wykorzystuje się do tego elastyczne kleje poliuretanowe lub silanowe. Układanie paneli w systemie pływającym, na przykład przy parkietach warstwowych, jest szybsze i mniej inwazyjne, idealne do samodzielnego montażu. W każdym przypadku kluczowa jest precyzja, zachowanie szczelin dylatacyjnych przy ścianach i staranne dopasowanie elementów. Nieumiejętne ułożenie może prowadzić do nieestetycznych szczelin, wypaczeń lub skrzypienia podłogi. W przypadku kompleksowej usługi, montaż parkietu w pomieszczeniu o powierzchni 50 m² może zająć od 2 do 7 dni roboczych, w zależności od stopnia skomplikowania wzoru i rodzaju podłogi. Dlatego też warto zaufać doświadczonym specjalistom. Pamiętajmy, że podłoga to inwestycja na długie lata, a prawidłowy montaż to klucz do jej trwałości.
Zobacz także: Ścianka Działowa na Parkiecie: Jak Postawić Bez Uszkodzeń w 2025? Poradnik DIY
Pielęgnacja parkietu to nie tylko kwestia estetyki, ale przede wszystkim ochrony drewna przed zużyciem i uszkodzeniami. Codzienne czyszczenie obejmuje regularne odkurzanie miękką końcówką, aby usunąć piasek i drobne zanieczyszczenia, które mogą rysować powierzchnię. W przypadku podłóg lakierowanych, do mycia należy używać dedykowanych płynów do podłóg lakierowanych, unikając nadmiaru wody. Warto pamiętać, że mokre ścierki to wróg numer jeden lakieru. Natomiast podłogi olejowane i woskowane wymagają użycia specjalnych środków do czyszczenia i konserwacji, które odświeżają powłokę i uzupełniają ubytki. Dla oleju i wosku istnieją specjalne mydła pielęgnacyjne z dodatkiem substancji odżywiających drewno. Przykładowo, na rynku dostępne są specjalistyczne zestawy do pielęgnacji parkietu olejowanego w cenie około 100-200 zł. Nie używaj agresywnych detergentów ani środków zawierających amoniak, które mogą uszkodzić warstwę ochronną. Regularne, choćby raz na kilka miesięcy, stosowanie środków konserwujących zgodnie z zaleceniami producenta, znacząco przedłuży żywotność i estetykę parkietu. Z doświadczenia wiemy, że podłogi zaniedbywane często wymagają znacznie droższych renowacji niż te regularnie pielęgnowane.
Zapobieganie uszkodzeniom jest równie ważne jak samo czyszczenie. Pamiętaj o używaniu filcowych podkładek pod meble, aby uniknąć zarysowań podczas ich przesuwania. To drobny gest, który może oszczędzić wiele nerwów i pieniędzy na renowacje. W przedpokojach i w miejscach o zwiększonym natężeniu ruchu, warto położyć dywaniki, które zatrzymają piasek i brud przynoszony z zewnątrz. Co więcej, chroń parkiet przed bezpośrednim działaniem promieni słonecznych (szczególnie gatunki drewna podatne na przebarwienia), stosując zasłony lub rolety, aby zapobiec nierównomiernemu blaknięciu. Regularna kontrola poziomu wilgotności w pomieszczeniach (idealnie między 45-60%) za pomocą nawilżaczy lub osuszaczy powietrza, ochroni drewno przed kurczeniem się lub pęcznieniem, co może prowadzić do pęknięć czy szczelin. Podsumowując, dbałość o parkiet to inwestycja w jego piękno i trwałość, która zaprocentuje z każdym krokiem. Pamiętaj, że drewno to żywy materiał, który wymaga uwagi i troski. A właściwa pielęgnacja to wyraz szacunku dla jego naturalnego piękna.
Długowieczność parkietu zależy nie tylko od jego jakości, ale przede wszystkim od starannego montażu i regularnej pielęgnacji. Niezależnie od tego, czy wybierzesz parkiet lity, warstwowy czy mozaikowy, każdy z nich wymaga indywidualnego podejścia. Dbałość o odpowiednie warunki wilgotności, unikanie nadmiaru wody i stosowanie właściwych środków czyszczących to klucz do zachowania jego blasku przez dekady. Inwestując w wysokiej jakości podłogę drewnianą i odpowiednio ją pielęgnując, zyskujesz nie tylko estetyczne wnętrze, ale także trwałą i wartościową część swojego domu. Przekłada się to na wieloletnią satysfakcję. Należy pamiętać, że to właśnie odpowiednie użytkowanie decyduje o finalnym efekcie i długowieczności.
Parkiety gotowe a tradycyjny montaż – wady i zalety
W ostatnich latach rynek podłóg drewnianych przeżywa prawdziwą rewolucję, a wraz z nią pojawiło się wiele nowych technologii wykańczania podłóg drewnem i materiałami drewnopochodnymi. Kupujemy dziś zarówno tradycyjne surowce, jak i gotowe parkiety czy panele, które stanowią alternatywę dla klasycznego montażu. To elementy o wymiarach podobnych do tradycyjnego parkietu (np. 420 x 70 x 11 mm dla parkietu tradycyjnego czy 490 x 70 x 14 mm dla niektórych gotowych parkietów warstwowych), ale o konstrukcji, która może znacząco różnić się od pełnego drewna. Postawmy sobie pytanie: czy parkiet gotowy to wciąż parkiet, czy coś zupełnie innego? Jakie są więc wady i zalety obu rozwiązań?
Tradycyjny montaż parkietu, zazwyczaj litego, to proces wymagający czasu, precyzji i doświadczenia. W pierwszej kolejności, surowe deszczułki parkietowe, przyjeżdżają na plac budowy i aklimatyzują się do warunków panujących w pomieszczeniu przez minimum 2-3 tygodnie. Następnie, są klejone do podłoża i poddawane cyklinowaniu – procesowi szlifowania powierzchni, aby uzyskać idealnie gładką powierzchnię. Tradycyjnie, cyklinowanie wykonuje się etapami, z użyciem papierów o różnej gradacji (np. od P40 do P120). Po cyklinowaniu, podłoga jest lakierowana, olejowana lub woskowana w kilku warstwach, co dodatkowo przedłuża proces schnięcia. Cały montaż może trwać od 2 do nawet 4 tygodni, a czas schnięcia warstw wykończeniowych wydłuża czas oddania podłogi do użytku. Jednak efekt końcowy jest bezkonkurencyjny: lita, jednolita powierzchnia, która może być wielokrotnie odnawiana i będzie służyć przez dziesięciolecia. Wady? Wysoki koszt zakupu surowca (około 150-400 zł/m²), duża ilość kurzu podczas cyklinowania i długi czas realizacji. Pomimo tych wyzwań, dla wielu inwestorów jest to jedyna słuszna droga do stworzenia ponadczasowej, drewnianej podłogi. To rozwiązanie dla purystów i miłośników tradycyjnych rzemiosł, którzy doceniają każdą szlifowaną słój i każdą warstwę drewna.
Parkiety gotowe, często nazywane panelami parkietowymi lub deskami warstwowymi, to rewolucja w sposobie myślenia o podłogach drewnianych. Już same deski są fabrycznie wykończone lakierem, olejem lub woskiem. Eliminując proces cyklinowania i wykańczania na budowie, znacznie skracają czas montażu. Najczęściej mają konstrukcję warstwową, która zapewnia większą stabilność wymiarową niż lity parkiet, co sprawia, że są mniej podatne na "pracowanie" drewna pod wpływem wilgotności. Systemy Click lub pióro-wpust sprawiają, że montaż jest szybki i prosty, a w niektórych przypadkach możliwy do wykonania nawet przez amatora. Przykładowo, ułożenie 50 m² gotowego parkietu warstwowego może zająć od 1 do 3 dni roboczych. Koszt zakupu jest zazwyczaj niższy (około 80-250 zł/m²), a po zakończeniu montażu podłoga jest od razu gotowa do użytku. Gotowe parkiety charakteryzują się jednak mniejszą możliwością renowacji. Warstwa drewna szlachetnego jest cienka (2-6 mm), co pozwala na maksymalnie 1-2 cyklinowania, a w przypadku niektórych paneli tylko na powierzchniowe odświeżenie. Jednak to jest wystarczające dla wielu użytkowników, którzy planują zmieniać aranżacje wnętrz w ciągu najbliższych 20-30 lat.
Główne wady parkietów gotowych to ograniczone możliwości renowacyjne oraz, w niektórych przypadkach, bardziej "seryjny" wygląd. Niektóre parkiety warstwowe nie oddają w pełni uroku naturalnego drewna tak, jak czyni to lity parkiet. Jeśli jednak cenimy sobie szybkość, czystość montażu i możliwość natychmiastowego użytkowania, gotowe rozwiązania to idealny kompromis między estetyką drewna a praktycznością. Stanowią świetną opcję dla osób z ograniczonym budżetem, ale niechcących rezygnować z luksusu drewnianej podłogi. Wybierając między tradycyjnym parkietem a gotowymi panelami, musimy zważyć czas, budżet, oczekiwania estetyczne i plany na przyszłość. Czy zależy nam na wiecznym klasyku, który przetrwa pokolenia, czy na szybkim i estetycznym rozwiązaniu, które z powodzeniem posłuży przez dziesiątki lat? Odpowiedź zależy od indywidualnych potrzeb i priorytetów. Niezależnie od wyboru, drewniana podłoga zawsze będzie synonimem ciepła, komfortu i naturalnego piękna.
Najczęściej Zadawane Pytania o Parkiety
Pytanie 1: Czy parkiet lity jest najlepszym wyborem pod ogrzewanie podłogowe?
Odpowiedź: Niekoniecznie. Parkiet lity jest mniej odporny na wahania temperatury i wilgotności niż parkiet warstwowy, co sprawia, że może "pracować" pod wpływem ciepła. Zaleca się wybieranie parkietów warstwowych, które dzięki swojej konstrukcji są bardziej stabilne i lepiej znoszą warunki panujące przy ogrzewaniu podłogowym.
Pytanie 2: Ile kosztuje profesjonalne ułożenie parkietu?
Odpowiedź: Koszt profesjonalnego ułożenia parkietu zależy od rodzaju parkietu, skomplikowania wzoru oraz regionu. Szacunkowo, ceny za sam montaż mogą wahać się od 40 do 100 zł za metr kwadratowy, nie wliczając w to kosztów materiału i dodatkowych prac, takich jak wylewki czy cyklinowanie.
Pytanie 3: Jak często należy olejować parkiet?
Odpowiedź: Częstotliwość olejowania parkietu zależy od intensywności użytkowania i rodzaju oleju. W pomieszczeniach o dużym natężeniu ruchu (np. korytarz, salon) zaleca się odświeżanie co 6-12 miesięcy, natomiast w sypialniach co 1-2 lata. Ważne jest regularne obserwowanie stanu powierzchni.
Pytanie 4: Czy parkiety mozaikowe nadają się do każdego wnętrza?
Odpowiedź: Parkiety mozaikowe, ze względu na swoją unikalną estetykę, doskonale pasują do wnętrz, w których chcemy stworzyć nietuzinkowy i artystyczny klimat. Sprawdzą się zarówno w klasycznych, jak i nowoczesnych aranżacjach, dodając im charakteru. Wymagają jednak precyzyjnego montażu.
Pytanie 5: Jakie są główne zalety parkietów gotowych w porównaniu z tradycyjnym montażem?
Odpowiedź: Główne zalety parkietów gotowych to przede wszystkim krótszy czas montażu (ponieważ są już fabrycznie wykończone), brak pyłu i uciążliwych zapachów podczas instalacji oraz niższy koszt zakupu materiału. Są też bardziej stabilne wymiarowo dzięki warstwowej konstrukcji, co jest szczególnie ważne w pomieszczeniach o zmiennej wilgotności.